तोंडाचा कर्करोग (Oral Cavity Cancer) – लवकर निदान म्हणजे जीव वाचण्याची संधी

तोंडात २ आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ न भरून येणारा अल्सर (जखम), पांढरे किंवा लाल चट्टे, तोंडात गाठ, गिळताना त्रास किंवा तोंड उघडण्यास अडचण ही तोंडाच्या कर्करोगाची सुरुवातीची लक्षणे असू शकतात. योग्य वेळी निदान आणि उपचार केल्यास पूर्ण बरे होण्याची शक्यता लक्षणीयरीत्या वाढते.
तोंडाचा कर्करोग म्हणजे काय?

तोंडाच्या आतील भागातील पेशींमध्ये होणाऱ्या अनियंत्रित वाढीमुळे तयार होणारा कर्करोग म्हणजे तोंडाचा कर्करोग (Oral Cavity Cancer). हा कर्करोग जीभ, गालाचा आतील भाग, हिरड्या, ओठ, तोंडाचा तळ, टाळू आणि रेट्रोमोलर भागात होऊ शकतो.

रोगनिर्मिती (Pathophysiology)

तंबाखू, गुटखा, सुपारी, धूम्रपान आणि मद्यपान यांसारख्या घटकांमुळे तोंडातील पेशींमध्ये सतत नुकसान होते.

➡️ पेशींमध्ये DNA बदल
➡️ Leukoplakia / Erythroplakia सारखे पूर्व-कर्करोगी बदल
➡️ Dysplasia
➡️ Squamous Cell Carcinoma
➡️ जवळच्या लिम्फ नोड्स व इतर अवयवांमध्ये प्रसार

जोखीम घटक

✅ तंबाखू, गुटखा, मावा, पानमसाला
✅ धूम्रपान
✅ मद्यपान
✅ सुपारीचे सेवन
✅ खराब तोंडी स्वच्छता
✅ HPV संसर्ग
✅ तुटलेल्या किंवा धारदार दातांमुळे सतत होणारी जखम
✅ कुटुंबातील कर्करोगाचा इतिहास
✅ फळे व भाज्यांचे कमी सेवन

लक्षणे

🔹 २ आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ न भरून येणारी जखम
🔹 तोंडात पांढरे किंवा लाल चट्टे
🔹 जीभ किंवा तोंडात गाठ
🔹 गिळताना किंवा चावताना वेदना
🔹 तोंड उघडण्यास त्रास (Trismus)
🔹 कारण नसताना दात हलणे
🔹 तोंडाला दुर्गंधी येणे
🔹 जीभ किंवा ओठ बधिर होणे
🔹 आवाजात बदल
🔹 कानात वेदना

निदान

✔️ तोंडाची सविस्तर तपासणी
✔️ एंडोस्कोपी (गरजेनुसार)
✔️ बायोप्सी (सुवर्ण मानक)
✔️ मानेतील गाठीची FNAC
✔️ CT Scan / MRI
✔️ PET-CT Scan
✔️ रक्त तपासण्या
✔️ हिस्टोपॅथॉलॉजी

उपचार
प्रारंभिक टप्पा

✅ Wide Local Excision
✅ Laser Surgery (निवडक रुग्णांमध्ये)
✅ Sentinel Node Evaluation

प्रगत टप्पा

✅ Oral Cancer Surgery
✅ Neck Dissection
✅ Reconstructive Surgery (Flap Surgery)
✅ Robotic Surgery (निवडक रुग्णांमध्ये)
✅ Radiation Therapy
✅ Chemotherapy
✅ Targeted Therapy
✅ Immunotherapy

रोबोटिक शस्त्रक्रियेचे फायदे

✔️ अधिक अचूक शस्त्रक्रिया
✔️ कमी रक्तस्त्राव
✔️ कमी वेदना
✔️ जलद बरे होणे
✔️ निवडक रुग्णांमध्ये चांगले कार्यात्मक परिणाम

उपचार न केल्यास होणाऱ्या गुंतागुंती

❌ कर्करोगाचा आकार वाढणे
❌ तीव्र वेदना व रक्तस्त्राव
❌ खाणे व गिळणे कठीण होणे
❌ वजन कमी होणे व कुपोषण
❌ श्वसनमार्गात अडथळा
❌ मानेतील लिम्फ नोड्समध्ये प्रसार
❌ फुफ्फुसे, यकृत किंवा हाडांमध्ये प्रसार
❌ जीवाला धोका

प्रतिबंध

✔️ तंबाखू, गुटखा, सुपारी पूर्णपणे टाळा
✔️ मद्यपान टाळा
✔️ तोंडाची स्वच्छता राखा
✔️ फळे व भाज्यांचा आहार वाढवा
✔️ नियमित दंत तपासणी करा
✔️ २ आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ न भरून येणाऱ्या तोंडातील जखमेची त्वरित तपासणी करा

आर्थिक मदत उपलब्ध

पात्र रुग्णांसाठी उपचारासाठी आर्थिक सहाय्य उपलब्ध:

✅ AB PM-JAY (आयुष्मान भारत प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजना)
✅ MJPJAY (महात्मा ज्योतिराव फुले जन आरोग्य योजना)
✅ महाराष्ट्र मुख्यमंत्री सहायता निधी (CMRF) (पात्रतेनुसार)

Sai Vedant Hospitals का निवडावे?

✔️ तोंडाच्या कर्करोगासाठी सर्वसमावेशक उपचार
✔️ प्रगत लॅप्रोस्कोपिक व रोबोटिक शस्त्रक्रिया
✔️ आधुनिक निदान सुविधा
✔️ अनुभवी मल्टिडिसिप्लिनरी कर्करोग तज्ज्ञांची टीम
✔️ वैयक्तिक उपचार योजना
✔️ शासकीय आरोग्य योजनांसाठी मार्गदर्शन

📞 आजच तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या

Dr. Lalit Banswal
Consultant Laparoscopic, Robotic Gastrointestinal, Thoracic, Breast, Thyroid & Cancer Surgeon

🏥 Sai Vedant Hospitals, Undri, Pune
📞 अपॉइंटमेंट: 9719712400